Zorgen over de onderwijsvrijheid maakt hij zich zeker, maar SGP-leider Stoffer is vooral hoopvol. ‘Krampachtiger ben ik er de laatste jaren niet op geworden. Integendeel, wat ik zie in onderwijsland, maakt me best opgewekt.’
Waar Stoffer het meest over in zit? ‘Dat sommige politici alles ondergeschikt willen maken aan het gelijkheidsdenken. Dat Grondwetwetsartikel 1, het non-discriminatiebeginsel, bóven Grondwetsartikel 23 over onderwijsvrijheid komt te staan.’ Daarmee ‘sla je de boel plat’, stelt de onderwijswoordvoerder van de SGP. ‘Waar gaan we dan heen met onze samenleving? Zo is onze democratische rechtstaat niet gegroeid en niet bedoeld. In ons land mogen vrijheden ook schuren.’
Daarom moet er juist ruimte blijven voor verschillen, voor minderheden. ‘De overheid mag burgerschapsonderwijs bijvoorbeeld niet gebruiken om er bij onze jongeren één denkrichting in te pompen. Scholen moeten ruimte houden om leerlingen vanuit hun eigen identiteit te vormen.’ Deze zorgen moeten ons echter niet gaan beheersen, vindt Stoffer. ‘Leg ze voor de Heere neer. En doe ondertussen opgewekt wat je moet doen. Als je in pessimisme vervalt, kom je niet meer vooruit.’
Dat is ook niet nodig, benadrukt hij. ‘Als je er ontspannen in staat, zie je dat veel dingen best heel aardig gaan.’ In de twee jaar dat Stoffer nu in de vaste Kamercommissie voor onderwijs zit, ging het vooral over de kwaliteit van onderwijs en over het lerarentekort – niet steeds over artikel 23. ‘Dat lijkt mij ook niet nodig. In ons land zie ik grote problemen rond woningbouw, stikstof en migratie. Maak dáár als politiek werk van.’
‘Laat zien wat het betekent als onderwijsvrijheid wordt beknot’
Chris Stoffer
Vergrootglas
Christelijk-reformatorische scholen liggen weliswaar regelmatig onder het vergrootglas, merkt de SGP’er, maar ze presteren ondertussen uitstekend. ‘Zij leveren jonge burgers af die uitstekend participeren op allerlei plekken in de samenleving: in de bouw, de zorg, de politiek.’
Zijn seculiere collega’s zien dat ook. ‘Die zijn vaak positief over wat ze tijdens schoolbezoeken op christelijk-reformatorische scholen zien.’
Hij juicht het daarom toe als scholen politici verwelkomen. ‘Zorg ervoor dat je met hen in gesprek bent. Laat zien wat het in de praktijk betekent als de onderwijsvrijheid zou worden beknot of als er regels bij komen.’
Zulke bezoeken leiden tot meer begrip over en weer, stelt Stoffer. ‘Politici zullen ervaren dat onze scholen minder ver bij hen vandaan staan dan ze misschien dachten en ze zullen er de waarde meer van inzien. En je kunt zo de scherpe randjes van hun ideeën wat afschuren.’
Tegelijkertijd wil de SGP’er zijn collega-politici voorhouden ontspannen om te gaan met de thema’s waarover christelijk-reformatorische scholen anders denken. ‘Laten we elkaar daarvoor in ons land ruimte blijven geven.’ Zelf wordt hij ‘echt warm’ van scholen ‘die hun stinkende best doen om goed voorbereide burgers af te leveren aan de samenleving, ook al zou ik hun onderwijsprogramma op onderdelen misschien anders invullen.’
Stevig discussiëren
Het gesprek aangaan – die stijl hanteert Stoffer ook in zijn politieke werk in Den Haag. ‘Je mag het zeker oneens zijn met elkaar en ook stevig discussiëren, maar laten we niet polariseren of onze eigen zin proberen door te drukken.’ Het doel moet steeds zijn om er sámen uit te komen.
De SGP-leider hoopt dat de onderwijsvrijheid in de nieuwe kabinetsperiode niet sluipenderwijs verder wordt uitgehold. ‘Als dat wel gebeurt, zullen we daar steeds de vinger bij blijven leggen.’
Net als bij de trend dat het onderwijs allerlei maatschappelijke problemen moet oplossen, gaat hij verder. ‘Omdat we het thuis niet meer voor elkaar krijgen, moet de school kinderen maar gaan voeden en opvoeden. Laat scholen vooral doen waarvoor ze bedoeld zijn: kennisverwerving in combinatie met vorming. Anders komt het leren lezen, schrijven en rekenen in het gedrang.’
Wortels
Als het aan Stoffer ligt, stellen christelijk-reformatorische scholen drie prioriteiten: ‘Doe, ten eerste, de Bijbel open op school. Leraren moeten laten zien wie God voor hen is, hoe moeilijk dat ook kan zijn.’
Als tweede breekt de SGP’er een lans voor vaderlandse geschiedenis. ‘Velen in ons land weten niet meer waar onze vrijheden vandaan komen, hoe ons land ontstaan is. Terwijl dat essentieel is: een boom kan niet blijven groeien als hij zijn wortels verliest.’
Cruciaal zijn, ten derde, authentieke en vakbekwame leraren. ‘Bevlogenheid werkt aanstekelijk. Laat onderwijzers dus iets van hun diepe drijfveren tonen, van hun eigenheid. Of je nu van natuur houdt, van muziek, van literatuur – breng dat in.’
Bloed
Zulke docenten heeft Stoffer ook gehad. ‘Meester Post in groep 8 maakte me nieuwsgierig, bracht ons discipline bij.’ Vormend was ook meneer Wolterink, die wiskunde gaf. ‘Bij de christelijke feestdagen vertelde hij welke betekenis de heilsfeiten in zijn leven hadden gekregen. Hoe hij had mogen leren kennen dat het bloed van de Heere Jezus ook voor hém was gestort. Dat bracht hij zo op je over, dat je dacht: zo moet ik ook het leven door. En er straks uit.’
Onderwijsplannen SGP
‘Het is belangrijk dat school en ouders goed in verbinding staan met elkaar’, schreef de SGP in haar laatste verkiezingsprogramma (2025). ‘De overheid dient zowel het recht van ouders te eerbiedigen om een school te kiezen die past bij hun overtuiging als het recht van scholen om voluit uitwerking te geven aan die overtuiging, bijvoorbeeld in het curriculum. Het onderwijsaanbod moet recht doen aan deze uitgangspunten. De vrijheid van onderwijs is goed voor heel de samenleving.’
Welke plannen heeft de partij zoal voor de huidige kabinetsperiode?
• Aan de inhoud van artikel 23 van de Grondwet wordt niet gemorreld. De regels inzake het toelaten van leerlingen, het benoemen van personeel en de burgerschapsopdracht blijven ongewijzigd.
• Het godsdienstig vormingsonderwijs op openbare scholen behoudt voldoende financiering.
• Het (leer)recht van alle kinderen op onderwijs moet beter geregeld worden om het aantal thuiszitters te verminderen.
• De positie van ouders krijgt een duidelijke plaats in wetgeving, beleid en toezicht.
• De overheid mag maatschappelijke problemen niet zomaar op het bordje van het onderwijs leggen.
• Het verbeteren van de basisvaardigheden rekenen en taal krijgt accent, maar mag het belang van de brede vorming van leerlingen niet wegdrukken.
• De overheid ondersteunt scholen die willen werken aan inclusiever onderwijs. Voor leerlingen die daarmee onvoldoende gebaat zijn, blijft de overheid echter een duidelijk perspectief op een plaats in het speciaal onderwijs bieden.
• Kleine scholen en schoolbesturen gaan onder een lichter regime van regelgeving vallen.
• De differentiatie tussen het jonge en oudere kind op de pabo wordt versterkt.
Chris Stoffer (1974)
• 1986-1991: Havo, Jacobus Fruytier scholengemeenschap te Apeldoorn
• 1991-1993: Vwo, Van Lodenstein College te Amersfoort
• 1999-2018: Diverse functies bij Rijkswaterstaat, laatstelijk directeur Netwerkmanagement
• 2002-2018: Gemeenteraadslid (en sinds 2010 fractievoorzitter) in Nunspeet
• 2018-heden: Tweede Kamerlid
• 2023-heden: Fractievoorzitter en politiek leider SGP
Stoffer is gehuwd en vader van drie dochters.